Anasayfa - / - Testis Hastalıkları

Testis Hastalıkları


Testisler erkekte iki önemli görevi vardır:
1-Testosteron denen erkeklik hormonunu salgılamak
2-Üremeyi sağlayan tohum hücrelerini meydana getirmek.

Her iki torbada birer tane olmak üzere sağlı sollu 2 tanedir. Kadınların yumurtalarına karşılık gelir. Sol taraf sağa nazaran biraz daha aşağıdadır. 4 – 5 cm uzunlukta  boyutları erkek popülasyonunda ırklara göre farklılık göstermekle birlikte genel olarak boyutlar sperm yapımı ile doğru orantılıdır. Bu nedenle büyüklüğünün ölçümü önem taşır. Orkidometre ( boyutlarının skala ile tayini) veya ultrason ile ölçümü yapılabilir. Normalde testisin uzunluğu 3,5 cm genişliği 2.5 – 3 cm Hacminin 18 ml nin üzerinde olması gerekir. Doğumdan önce testisler kasık kanalındadır. Doğumdan itibaren torbalara yerleşir.

Testisin normal hacmi?
Eğer ultrasonografi yapılıyorsa, üç boyutu ölçülerek 0.52 ile çarpılmasıyla da volüm hesaplanabilir. Avrupa ölçülerine göre ortalama bir testisin volümü 18 ml olup, 12 ile 30 ml arasında değişir. Daha fazla olmasına megalotestis denilir. Kesin olmamakla birlikte testiküler volümün sperm yapımı ile ilişkisi bulunduğu için, testis volümünün normal sınırlarda ölçüldüğü azoospermik erkeklerde seminal kanallarda tıkanıklık düşünülmelidir.

Yapı bozuklukları:
Doğuştan her iki testisin olmaması çok nadirdir. Tek taraflı olması da nadirdir. 2 den fazla olması bazen görüle bilinir.
Testisin normal yerinde olmaması:  İki halde oluşur
1- Testis normal inişini yaparken kasık kanalı gibi bir yerde takılır kalır
2- Bu inme yolu üzerinde değil de karın içi veya herhangi bir yerde olması

  Çocuğun rahim içi gelişmesinde testis karın içerisindedir. Doğum yaklaştıkça testis torbaya doğru inmeye başlar. İşte bu inme süreci içerisinde herhangi bir sebeple engellenmesi testisin yukarıda kalmasına neden olur. Bu sebeplerin başında torbanın gelişmemesidir. Diğer bir sebep testisi aşağı çeken kasların gelişmemesi veya inişi engelleyen fıtık gibi bir sebebin olmasıdır.
  Testis torbada olmayınca gelişmesi bozularak fonksiyonları bozulur. Dumura uğrar, erkeklik hormonu eksikliği nedeni ile buna bağlı belirtiler olur. Yerinde olmayan testislerde kanser daha sık oluşmaktadır.
  
Belirtileri: Torbada testis ele gelmez. Kasıkta ele gelebilir. Bazen ağrı yapar. Çok defada belirti vermez. Anne ve babanın dikkatinden kaçar. Bir testis normal inişini yapmazsa testis dönmesi ve harâbiyeti gelişeceğinden erkenden tedavi edilmelidir.
  
Tedavi:
  1- Hormon Tedavisi: Ameliyattan önce denemelidir. Bilhassa çift taraflı inmemiş testislerin nedeni hormonsal olduğundan denemekte fayda vardır. Böyle bir hormon denendikten sonra 2-4 ay beklenilir hala inmemişse ameliyat yapılır.
  2- Hormon tedavisi fayda vermeyen durumlarda ve fıtık v.s gibi zaten cerrahi müdahale uygulanacak vakalarda ameliyat yapılır. Ameliyat yaşı eskiden 5 yaşına kadar beklemek şeklinde uygulanmışsa da artık modern tıpta çocuklarında çekinmeden narkoz altında ameliyat yapılabilmesi nedeni ile bugün 3 yaşı uygun görülmüştür. Bu yaştan sonra ameliyat yapılırsa testis fonksiyonlarının kaybolması muhtemeldir.

:
Had (Acil) veya müzmin testis iltihabı şeklinde görülür.
Müzmin olan ya testis vereminde veya testis frengisinde olur.
Had testis iltihaplarında mikroplar dış deliğinden veya vücudun başka bir odağından kan yolu ile gelirler. Gençlerde daha sıktır. Yaşlılarda yaptırmak amacı ile yollarına konulan sonda  v.s gibi sebeplerden sonra olur. Testis cerahat ile dolar. Kısa zamanda testisi harap eder.
Belirtileri:
Torba şişer, kızarır. Çok şiddetli ağrı vardır. Testis önceleri çok serttir zaman geçtikçe cerahatin artması nedeni ile yumuşar, hamur kıvamını alır. Ateş çok yüksektir. Titremeler olur. Bulantı kusma sıktır.
Tedavi: 
Mutlak yatak istirahatı sağlanır. Torbanın altına küçük bir yastık veya yükseltici bir şey konularak testisin yukarıda olması sağlanır. Bu testisi istirahat sevk edeceği için hem ağrıyı azaltır hem de tedavi ihtimalini artırır. Seksüel faaliyetlere ara verilir.

Testis Tümörleri:
Sık görülmezse de testis tümörlerinin büyük bir kısmı kötü huylu olduğundan dolayı önem arz eder. En sık 20-40 yaşlarında görülür. Sağ tarafta daha sıktır. Nadiren çift taraflı olur.
İnmemiş testiste 20 kat daha fazla olur. Nedeni belli değildir. Seksüel faaliyetinin çok olduğu yaşlarda olması hormonal sebepleri akla getirmektedir. Darbelerden sonra meydana geldiği ispat edilememiştir. Çocuklarda olan tümörler kalıtsal olduğu yönünde değerlendirilmiştir. 

Belirtileri: Testiste sertlik vardır. Şayet kanser yayılmışsa hangi organa yayılmışsa bu organa ait belirtiler verir.
Ağrı, zayıflık, iştahsızlık, kansızlık, bulantı kusma diğer kanser belirtilerinde olduğu gibidir. Karın ağrıları olur

Yayılımı: Testis kanserleri genellikle yavaş büyür. Kısa zamanda kan ve akkan yolu ile yayılır. Karın içi büyük atar ve toplar damar çevresinde bezeler oluşur. Bu bezelere ait şikayetler gelişir. Uzak organlarda karaciğere ve kemik iliğine yayılım sıktır.
Tetkikler: Kan idrar tetkikleri yapılır. Ultrason bilhassa teşhis için faydalıdır.
Tedavi: Teşhis konulan testis tümörlerinde ameliyat kaçınılmazdır. Ameliyatın faydası hem parça alınıp patolojik inceleme hem de kanserin orijinini kurutma bakımından önem arz eder.
Ameliyat ile testis tamamen çıkarılır. Ayrıca karın içi bezeler temizlenir.
Şua tedavisi tümörün safhalarına göre ayarlanır.
İlaç tedavisi olarak çeşitli kanser ilaçları kullanılır.

Testisin Sıvı Toplaması
Testisin dış kısmını saran zarın sıvı toplamasıdır. Testis dış zarı 2 tabaka halindedir. Belirli sebeplerden bu iki tabaka içerisine sıvı toplanır.
Nedeni:
1- Doğuştan olabilir. Doğumda bu iki zar açıktır. Karın içi sıvısı zarlar arasına sızar. Daha sonra 2 zarın açık olan ağız kısmı kapandığından kese şeklini alır. Çok defa bebeklik çağında kaybolabilir. Onun için küçük bebeklerin sıvı toplamasında 1 yaşına kadar beklenir.
2- Darbeler: Testis darbelerinden sonra meydana gelir. Bazen bu sıvı içerisinde kan vardır.
3- Testis iltihaplarından sonra meydana gelir
4- Bazen hiç sebep yoktur.

Belirtileri:
Torba şiş durur. Ellenince içindeki mayi his edilir. Çok defa ağrı yoktur. Fakat iltihaplanınca ağrı meydana gelir. Bu şişlik fıtık gibi yatınca veya geriye itince kaybolmaz. Torba ışığa tutulunca sıvıdan dolayı ışığı geçirir. 
Tedavi: 
1- İğne ile boşaltmak: Az sıvı toplanmalarında iğne ile boşaltılma denenebilir. İğne ile boşaltılmada 2-3 ay sonra tekrar eder. Sıvı içine kanama ihtimali vardır. iltihapta kaptırılırsa tablo değişir ve cerahat halini alır
2- Ameliyat: Çok büyük vakalarda ve bol sıvı toplamalarda ameliyat yapılır. Sıvı boşaltılır. Tekrar olmaması için zarlar ters çevrilir ve dikilir. Basit bir ameliyattır.